Sigarayı bıraktıktan sonraki ilk 24 saatte vücutta ne olur?

Sigarayı bıraktıktan sonraki ilk 24 saatte vücudunda değişimler başlar. Bunların hepsini hissetmeyebilirsin. Sigara isteği ve huzursuzluk ise daha belirgin olabilir.

Vücutta

Yaklaşık 20 dakika sonra nabız düşmeye başlar. Bu değişimi fark etmeyebilirsin.

8–12 saat arasında kandaki karbonmonoksit düzeyi azalır. Karbonmonoksit, sigara dumanıyla alınan ve kanın oksijen taşımasını zorlaştıran bir gazdır. Nefesinde hemen bir fark hissetmeyebilirsin.

Yaklaşık 24 saat sonra ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) çizelgesine göre kandaki nikotin düzeyi sıfıra iner. Nikotin bandı, sakızı veya başka bir nikotin ürünü kullanıyorsan bu süre senin için geçerli olmayabilir. Kalp krizi riskindeki belirgin düşüş ise aynı çizelgede 1–2 yıl aralığında yer alır.

Kafada

İlk gün şunları yaşayabilirsin:

• Gün içinde tekrar gelebilen sigara isteği; her istek farklı sürebilir. NHS, bazı isteklerin 15 dakikaya kadar sürebileceğini belirtir.
• Huzursuzluk, sinirlilik, dikkatte düşme.
• Bazı kişilerde ilk gecelerde uyku sorunu.
• Açlık ya da ağzına bir şey koyma isteği (sakız ve su işe yarar).

Sigara isteği ve yoksunluk belirtileri kişiden kişiye değişir. Kriz gelmeden birkaç hareket seç: su içmek, kısa yürümek, yavaş nefes almak veya başka odaya geçmek.

Bu akşam ne yapmalı

İlk 24 saati kolaylaştıran üç küçük şey:

1. Açık paketi at. “Belki” diye mutfak çekmecesinde kalmasın. Çöpe.
2. Son sigaradan sonra sayacı başlat. Sigarasız geçen süreyi net görebilirsin.
3. Yazılı bir kriz planın olsun. Tek cümle yeter: “Kriz gelirse su içerim ve iki dakika yürürüm.”

İlk gün planını kısa tut. İstek geldiğinde ne yapacağını önceden bilmen yeter.

Belirtiler ağırlaşırsa, örneğin göğüs ağrısı, geçmeyen panik ya da uzayan düşük ruh hali varsa, bir hekime ya da bırakma hattına başvur. Bırakmak zor olabilir ama tek başına tehlikeli olmamalı.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez.

Kaynaklar

• CDC, Benefits of Quitting Smoking: https://www.cdc.gov/tobacco/about/benefits-of-quitting.html
• NHS Better Health, What could happen when you quit smoking: https://www.nhs.uk/better-health/quit-smoking/ready-to-quit-smoking/what-could-happen-when-you-quit-smoking/
• Smokefree.gov, Managing Nicotine Withdrawal: https://smokefree.gov/challenges-when-quitting/withdrawal/managing-nicotine-withdrawal
• Hughes JR, Hatsukami D, “Signs and symptoms of tobacco withdrawal,” Archives of General Psychiatry (1986): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3954551/ (sigarasız ilk dört günde sigara isteği, sinirlilik, kaygı, odaklanma güçlüğü, huzursuzluk, uykusuzluk ve açlığın arttığını gösteren çalışma)
• Jaehne A et al., “Sleep changes in smokers before, during and 3 months after nicotine withdrawal,” Addiction Biology (2015): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24797355/ (bıraktıktan 24 ila 36 saat sonra gece uyanmalarının ve uyanık geçen sürenin arttığını bulan küçük bir uyku laboratuvarı çalışması)

Sık sorulan sorular

İlk gün huzursuz ve sinirli hissetmek normal mi?

Olabilir. Huzursuzluk, sinirlilik, dikkatte düşme ve açlık ilk gün sık görülen belirtilerdir. Göğüs ağrısı, geçmeyen panik ya da uzayan düşük ruh hali varsa bir hekime ya da bırakma hattına başvur.

Sigarayı bıraktıktan sonra nikotin kandan ne zaman çıkar?

CDC çizelgesine göre son sigaradan yaklaşık 24 saat sonra kandaki nikotin düzeyi sıfıra iner. Nikotin bandı, sakızı veya başka bir nikotin ürünü kullanıyorsan bu süre senin için geçerli olmayabilir.

İlk gün vücutta bir fark hisseder miyim?

Hissetmeyebilirsin. Nabız yaklaşık 20 dakika sonra düşmeye başlar, kandaki karbonmonoksit de 8 ila 12 saat içinde azalır; ama bu değişimler çoğu zaman fark edilmez.

İlk gün sigara isteği ne kadar sürer?

Her istek farklı sürebilir; NHS bazı isteklerin 15 dakikaya kadar sürebileceğini belirtir. İstek gün içinde tekrar gelebileceği için su içmek, kısa yürümek veya oda değiştirmek gibi birkaç hareketi önceden seç.